Түймрийг унтраах ажиллагаанд аймгийн Онцгоой байдлын газар, мэргэжлийн ангийн 23 хүн, 2 автомашинтайгаар оролцсон юм.

Урьдчилсан байдлаар түймэрт 50 га талбай өртсөн байна.

Хур тунадас: Ихэнх нутгаар солигдмол үүлтэй. Шөнөдөө төвийн аймгуудын нутгийн зүүн, говийн аймгуудын нутгийн зүүн хойд хэсэг, зүүн аймгуудын нутгийн зарим газраар, өдөртөө төв болон говийн аймгуудын нутгийн зүүн, зүүн аймгуудын нутгийн баруун хэсгээр бороо, нойтон цас орж,  цасан шуурга шуурна. Бусад нутгаар хур тунадас орохгүй. 

Салхи: Нутгийн баруун хагаст баруунаас секундэд 5-10 метр, нутгийн зүүн хагаст баруун өмнөөс баруун хойш эргэж секундэд 6-11 метр,  говь, тал, хээрийн нутгаар түр зуур секундэд 16-18 метр хүрч ширүүсэж, шороон шуурга шуурна. 

Агаарын температур: Шөнөдөө Дархадын хотгор, Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Завхан, Заг-Байдраг голын эх, Идэр, Тэс, Онон, Улз, Халх голын хөндийгөөр -3...-8 градус хүйтэн, Их нууруудын хотгор, Хангайн нурууны өвөр бэл, говийн бүс нутгийн зүүн болон хойд хэсгээр +4...+9 градус, говийн бүс нутгийн баруун өмнөд хэсгээр +9...+14 градус, бусад нутгаар -1...+4 градус дулаан, өдөртөө Хэнтийн уулархаг нутаг, Сэлэнгэ, Хараа, Ерөө, Туул, Тэрэлж, Хэрлэн, Онон, Улз, Халх голын хөндий, Дорнод-Дарьгангын тал нутаг, говийн бүс нутгийн зүүн хойд хэсгээр +6...+11 градус, Их нууруудын хотгор, Алтайн өвөр говиор +20...+26 градус, бусад нутгаар +13...+18 градус дулаан байна.  

УЛААНБААТАР ОРЧМООР: Үүлшинэ, ялимгүй хур тунадас орно. Салхи баруун өмнөөс баруун хойш эргэж секундэд 6-11 метр, зарим үед секундэд 13-15 метр хүрч ширүүснэ. Шөнөдөө +2...+4 градус, өдөртөө +8...+10 градус дулаан байна. 

БАГАНУУР ОРЧМООР: Үүлшинэ, ялимгүй хур тунадас. Салхи баруун өмнөөс баруун хойш эргэж секундэд 7-12 метр, зарим үед секундэд 14-16 метр хүрч ширүүснэ. Шөнөдөө 0 градус орчим, өдөртөө +8...+10 градус дулаан байна. 

ТЭРЭЛЖ ОРЧМООР: Үүлшинэ, ялимгүй хур тунадас. Салхи баруун өмнөөс баруун хойш эргэж секундэд 6-11 метр, зарим үед секундэд 13-15 метр хүрч ширүүснэ. Шөнөдөө 0 градус орчим, өдөртөө +6...+8 градус дулаан байна. 

Салхи 27-нд говь, тал, хээрийн нутгаар, 28-нд Монгол-Алтайн уулархаг нутгаар, 29-нд баруун болон төвийн аймгуудын нутгаар, 30-нд Алтайн уулархаг нутаг, тал, хээрийн нутгаар секундэд 15-17 метр хүрч ширүүсэж, шороон шуурга шуурна.

Шөнөдөө Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Завхан голын эх, Хүрэнбэлчир орчим, Идэр, Тэс, Тэрэлж, Хэрлэн, Онон, Улз, Халх голын хөндийгөөр -3...-8 градус хүйтэн, Их нууруудын хотгор, говийн бүс нутгийн өмнөд хэсгээр +5...+10 градус, бусад нутгаар -2...+3 градус дулаан, өдөртөө Хэнтийн уулархаг нутаг, Туул, Тэрэлж, Хэрлэн, Онон, Улз, Халх голын хөндий, Дорнод Дарьгангын тал нутгаар +8...+13 градус, говийн бүс нутгийн баруун өмнөд хэсгээр +21...+26 градус, бусад нутгаар +15...+20 градус дулаан байна. 28-нд ихэнх нутгаар, 29-нд говь, талын нутгаар дулаарна.

Энэхүү асуудалтай холбогдуулан Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир төр, нийтийн ашиг сонирхлыг зөрчсөн, байгаль орчинд хохирол учруулсан аливаа үйлдэлд онцгой анхаарал хандуулж, хяналт шалгалтыг эрчимжүүлэн ажиллахаа илэрхийллээ.

Цаашид байгаль орчны улсын хяналтын газраас хууль бус олборлолтыг таслан зогсоох, эрсдэл бүхий бүс нутгуудад хяналт шалгалтыг тогтмолжуулах, холбогдох хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг хангах, зөрчил гаргасан этгээдэд хариуцлага тооцох, учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх, байгаль орчныг сэргээн хамгаалах арга хэмжээг үе шаттайгаар хэрэгжүүлэн ажиллах болно.

Дашрамд дурдахад 2025 онд Түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчид болон холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу Засгийн газрын тогтоолоор түр карьер олгосон нийт 57 газарт хяналт шалгалт хийж, илэрсэн зөрчилд 57,250,000 төгрөгийн торгууль, 168,834,085 төгрөгийн хохирол нөхөн төлбөр ногдуулан, зөрчил тус бүрд албан даалгавар өгч, хэрэгжилтийг хангуулан ажилласан байна.

Салхи нутгийн зүүн хэсгээр баруун өмнөөс хойш эргэж, бусад нутгаар баруун хойноос секундэд 5-10 метр, говь, тал, хээрийн нутгаар түр зуур секундэд 16-18 метр хүрч ширүүснэ.

Дархадын хотгор, Хэнтийн уулархаг нутаг, Тэс, Тэрэлж, Хэрлэн, Онон, Улз, Халх голын хөндий, Дорнод-Дарьгангын тал нутгаар -2...+3 градус, говийн бүс нутгийн баруун өмнөд хэсгээр +11...+16 градус, Алтайн уулархаг нутаг, Их нууруудын хотгор, говийн бүс нутгийн зүүн өмнөд хэсгээр +7...+12 градус, бусад нутгаар +2...+7 градус дулаан байна.

УЛААНБААТАР ХОТ ОРЧМООР: Багавтар үүлтэй. Хур тунадас орохгүй. Салхи баруун хойноос секундэд 5-10 метр. Өмнөх өдрөөс 7 градусаар сэрүүсэж +3...+5 градус дулаан байна.

БАГАНУУР ОРЧМООР: Үүл багасна. Хур тунадас орохгүй. Салхи баруун хойноос секундэд 5-10 метр. Өмнөх өдрөөс 7 градусаар сэрүүсэж +2...+4 градус дулаан байна.

ТЭРЭЛЖ ОРЧМООР: Үүл багасна. Хур тунадас орохгүй. Салхи баруун хойноос секундэд 4-9 метр. Өмнөх өдрөөс 7 градусаар сэрүүсэж 0...+2 градус дулаан байна.

Өнөөдөр 20 цаг хүртэлх цаг агаарын урьдчилсан мэдээ:

Ихэнх нутгаар солигдмол үүлтэй. Баруун аймгуудын нутгийн зүүн хэсэг, төвийн аймгуудын ихэнх нутаг, зүүн аймгуудын нутгийн баруун, говийн аймгуудын нутгийн хойд хэсгээр бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо, мөндөр орно.

Салхи нутгийн зүүн өмнөд хэсгээр баруун өмнөөс, бусад нутгаар баруун өмнөөс хойш эргэж секундэд 5-10 метр, нутгийн зарим газраар борооны өмнө түр зуур ширүүснэ.

Нутгийн хойд хэсгээр сэрүүсэж Хангай, Хөвсгөлийн уулархаг нутаг, Завхан голын эх, Хүрэнбэлчир орчим, Идэр, Тэс голын хөндийгөөр +9…+14 градус, Алтай, Хэнтийн уулархаг нутаг, Орхон-Сэлэнгийн сав газар, Туул, Тэрэлж, Хэрлэн голын хөндийгөөр +15...+20 градус, говийн бүс нутгийн өмнөд хэсгээр +26...+31 градус, бусад нутгаар +20...+25 градус дулаан байна.

УЛААНБААТАР ОРЧМООР: Үүлшинэ. Дуу цахилгаантай аадар бороо орно. Салхи баруун өмнөөс хойш эргэж секундэд 5-10 метр, борооны өмнө түр зуур ширүүснэ. +18...+20 градус дулаан байна.

БАГАНУУР ОРЧМООР: Үүлшинэ. Дуу цахилгаантай аадар бороо орно. Салхи баруун өмнөөс хойш эргэж секундэд 6-11 метр, борооны өмнө түр зуур ширүүснэ +18...+20 градус дулаан байна.

ТЭРЭЛЖ ОРЧМООР: Үүлшинэ. Дуу цахилгаантай аадар бороо орно. Салхи баруун өмнөөс хойш эргэж секундэд 4-9 метр, борооны өмнө түр зуур ширүүснэ. +17...+19 градус дулаан байна.

Энэхүү наадам нь түүх соёлоо нандигнан өвлөж, эв нэгдлээ ёохорын хэмнэлд нэгтгэсэн Буриад түмний өв соёл, уран ухааныг өргөмжлөн тэмдэглэх зорилготойгоор 2014 оноос санаачлан зохион байгуулжээ.

Наадмын үеэр ”Ёохор хатар” бүжгийн уралдаан, ”Хатар жороо” морины уралдаан, буриад сурын харваа,  буриад бөхийн барилдаан, сээр шалгах тэмцээн, "Аялгата буряад хэлэмнэй" уран уншлагын уралдаан тус, тус зохион байгуулна.

Ардын гар урлал, амтат хоол, аялал жуулчлалын цогц хөтөлбөрүүд таныг угтах болно хэмээн амлаж буй.

Нээлтийн ёслолд Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан, Арабын Эдийн засгийн хөгжлийн Кувейтийн сангийн захирал Валийд Аль-Бахар, Арабын эдийн засгийн хөгжлийн Кувейтийн сангийн Зүүн, Өмнөд Ази, Номхон далайн орнуудын бүсийн менежер Юсеф Аль-Бадер болон Монгол Улсаас Кувейт Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд П.Сэргэлэн, Иргэний нисэхийн ерөнхий газрын дарга Э.Төрбаяр, ЗТЯ-ны Гадаад харилцааны хэлтсийн дарга Б.Нямдаваа нар болон холбогдох албаны хүмүүс оролцлоо.

”Өндөрхаан” нисэх буудал нь анх 1958 онд Зөвлөлтийн нисэх отрядын суурин дээр байгуулагдаж, ердөө долоон орон тоотойгоор үйл ажиллагаагаа эхлүүлж байсан бол өнөөдөр олон улсын стандарт хангасан, иж бүрэн шинэчлэгдсэн бүтээн байгуулалт болон дахин сэргэж байна.

Монгол Улсын Засгийн газар болон Арабын эдийн засгийн хөгжлийн Кувейтийн сангийн хооронд байгуулсан хэлэлцээрийн хүрээнд 3.5 сая ам.долларын буцалтгүй тусламжийн хөрөнгө оруулалтаар хэрэгжсэн “Өндөрхаан нисэх онгоцны буудлыг шинэчлэн барих төсөл” нь 2020 оноос эхэлж, гурван багц ажлаар амжилттай хэрэгжиж, өнөөдөр 100 хувийн гүйцэтгэлтэйгээр ийнхүү үүд хаалгаа нээж байна.

Шинэ нисэх буудал нь 1438м² талбай бүхий зорчигч үйлчилгээний барилга, 516м² талбай бүхий газрын үйлчилгээний гарааш, инженерийн дэд бүтэцтэй, 100х130м хэмжээтэй перрон талбайтай, 2,200х30м хэмжээтэй хөөрч буух зохист хайрган хучилттай зурвастай Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллагa (ICAO)-ын 3С ангиллын шаардлага хангасан, цагт 50 зорчигч хүлээн авах хүчин чадалтай болсон нь бүс нутгийн иргэдийн ая тухтай, аюулгүй зорчих нөхцөлийг бүрдүүлж байна.

Тус нисэх буудал нь одоогоор ерөнхий зориулалтын нислэг буюу онцгой, тусгай үүргийн болон аялал жуулчлалын захиалгат нислэгт үйлчилгээ үзүүлэх юм.

Монгол Улсын Засгийн газраас 2023-2025 оныг “Монголд зочлох жил” болгон Хэнтий, Дорнод, Сүхбаатар аймгуудыг Зүүн бүс буюу “Түүхэн аялал жуулчлалын бүс” болгон зарласантай холбоотой Хэнтий аймгийн байгаль, түүх, соёлд түшиглэсэн эко аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх, орон нутагт оруулах эдийн засгийн өгөөжийг нэмэгдүүлэх бодлого хөтөлбөрийн хүрээнд энэхүү “Өндөрхаан” нисэх буудал ашиглалтад орж, үйл ажиллагаагаа нээж байгаа нь аймаг орон нутагт төдийгүй улс эх орны эдийн засагт ч хувь нэмрээ оруулах чухал үйл явдал болж байна.

Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сумын Буурагчин багийн “Хан-Хэнтий” тусгай хамгаалалт бүхий нутаг дэвсгэр “Хэрийн гол” гэдэг газар /аймгийн төвөөс зүүн урд зүгт 310 км, Ерөө сумаас зүүн урд зүгт 265 км, Мандал сумын төвөөс зүүн хойд зүгт 120 км/ Firms.modaps.eosdis.nasa.gov, ICC.mn сайтад 05.21-ний өдрийн 15:04 цагт ойн гал түймрийн цэг илэрсэн. Онцгой байдлын ерөнхий газар, Үндэсний аврах бригад, Нийслэлийн Онцгой байдлын газар, Сэлэнгэ, Дархан-Уул, Орхон аймгийн Онцгой байдлын газрын алба хаагчид, орон нутгийнхан ойн гал түймрийг унтраах ажиллагааг зохион байгуулан 06.01-ний өдрийн 09:05 цагт бүрэн унтрааж, “Хан-Хэнтий” ТХГ-ын Байгаль орчны Улсын хяналтын байцаагчид хүлээлгэн өгсөн. Урьдчилсан байдлаар 56.16 га талбай өртсөн.(түймрийн урт 10.8 км, өргөн 5.2 км)

Хэнтий аймгийн Батширээт сумын Онон багийн “Бодончийн даваа” гэдэг газар /аймгийн төвөөс хойд зүгт 360 км-т, сумын төвөөс баруун хойд зүгт 180 км-т/ 05.26-ны өдрийн 12:32 цагт firms.modaps.eosdis.nasa.gov, icc.mn сайтад дулааны цэг илэрсэн тухай мэдээллийг ОБЕГ-ын Гал түймэртэй тэмцэх газраас хүлээн авсан. Тус аймгийн Онцгой байдлын газар, Үндэсний аврах бригадын алба хаагчид ойн гал түймрийг унтраах ажиллагааг зохион байгуулан 06.01-ний өдрийн 12:55 цагт түймрийг бүрэн унтрааж, "Хан Хэнтий" ТХГ-ын Батширээт сум хариуцсан даргад хүлээлгэн өгсөн. Урьдчилсан байдлаар 25.76 га талбай өртсөн. (түймрийн урт 5.6 км, өргөн 4.6 км)