Энэ үеэр УИХ-ын гишүүн Б.Мөнхсоёл махны үнийн өсөлтийн талаар салбарын сайдаас тодруулсан юм. 

УИХ-ын гишүүн Б.Мөнхсоёл:  Хэрэглээний үнийн индекст том байр эзэлдэг махны үнийн асуудал байна. 2025 оны аравдугаар сарын 20-нд үхрийн ястай мах нэг кг нь 20 мянга гаруй төгрөгийн үнэтэй байсан бол таван сарын дараа буюу өнөөдөр 32 мянган гаруй төгрөгт хүрч, 52.6 хувиар өссөн байна. Бусад бүх төрлийн махны үнэ өссөн. Олон сая малтай ч хот суурин газарт махны эрэлтээ хангаж чадахгүй байна. Үүн дээр ямар бодлого хэрэгжүүлэх гэж байна вэ. 

Хоёрдугаарт, хөлдөөж хадгалсан махаар хот сууринд амьдарч байгаа иргэдийн хэрэгцээг хангах боломжгүй байна. Амтгүй, хатсан юм шиг мах байгаад байна. Шинэ технологи оруулж ирэх, түүнийг нь бодлогын түвшинд дэмжих боломж бий юу.  

Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд Ц.Идэрбат: Манай яамны үүрэг бол малтай байх, малчинтай байх, хоол ундтай байх талын зохицуулалтыг хариуцах. 

Нөөцийн махыг яам биш нийслэл хариуцаад гурван жил болж байна. Улаанбаатар хотын хувьд зах зээлд гаргаагүй байсан 3,000 тн махаа түгээлтийн цэгийг нэмэгдүүлэх замаар иргэдэд хүргэж байгаа. 

Амттай, шинэ махыг нийслэлийн эргэн тойронд аж ахуйн нэгжүүд бэлтгээд зах зээлд нийлүүлж байгаа. ХХААХҮЯ-наас махны фермерийн үйл ажиллагаа эрхэлж байгаа газруудад олон төрлийн хөнгөлөлттэй зээл олгодог. 

УИХ-ын гишүүн Н.Наранбаатар: Говь нутагт усгүйдэж, бэлчээр хомсдож байна. Малчид мал сүргээ өсч үржүүлэхэд хүндрэлтэй байна. Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын малчин над руу мессеж бичиж байна. Зүүн аймгуудад ноолуурын дуудлага худалдааг амжилттай зохион байгуулсан гэж сонссон. Одоо нэг кг ноолуур ямар үнэтэй байна вэ. Мөн хүлэмжийн аж ахуйн эрхлэхэд төрөөс ямар дэмжлэг үзүүлэх вэ. Хүүгүй урт хугацаатай зээл олгох уу?

ХХААХҮ-ийн сайд Ц.Идэрбат: Ноолуур бол малчдын орлогын эх үүсвэр. Ноолуурын үнийг аль нэг сайд тогтоохгүй ээ. Зах зээлийнхээ ханшаар явна. Энэ жилийн ноолуурын үнийг нэмлээ гэж ярьж болохгүй. Салбар яамнаас биржээрээ дамжуулан дуудлага худалдааг зохион байгуулж байна. Бүс нутгийн ноолуурын гаралттай холбож зохион байгуулахгүй бол самнаж дуусаагүй байхад нь дуудлага худалдаа хийж, үр дүнгүй ажил болох эрсдэлтэй. Хүлэмжийн аж ахуйг хөгжүүлэх зуны болон өвлийн хүлэмжийг хөгжүүлэх Засгийн газрын тогтоолыг баталсан. Хүлэмжийн чанараас авхуулаад олон зүйл байгаа учраас бүсчилсэн байдлаар хоршоодтой хамтран ажиллана. Олгох дүрэм журмын хувьд салбар яам маш нээлттэй ажиллана. Малаас гарч байгаа түүхий эд мах, арьс шир, ноолуур, ноос, дайврыг үнэд оруулахад гол анхаарлаа хандуулна. Арьс шир боловсруулах үйлдвэрийн цаасан дээрх төсөл олон байгаа ч Эмээлтийн төслийг яаравчлах тал дээр анхаарна. Дарханы арьс ширний үйлдвэрийн асуудал бүтэхгүй болсон юм билээ. Ард иргэдийг хуурах боломжгүй. Ерөнхийлөгчийн санаачилсан "Цагаан алт" хөтөлбөрийнхөнтэй уулзахад бүтээгдэхүүн хийх тал дээр аж ахуйн нэгжүүд олон ажлыг хийж байна. Гадаад руу экспортлох асуудлыг хэлж, ярьж байна. 

УИХ-ын гишүүн Р.Сэддорж: Амьд мал гаргах үйл ажиллагаа явж байгаа юу. Ямар бодлого барьж байгаа вэ. Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх амьд адуу гаргахыг хориглож байсан шүү дээ. Тийм ч сайн зүйл биш байх. Хойшоогоо Эрхүү, Буриадад монгол мал үржүүлж байгаа сураг дуулсан. Махны экспортыг сүүлийн хоёр жил хориогүй. Малчид махнаас 40 хувийн орлого олдог гэх тооцоо бий. Энэ махны үнийн өсөлт малчдад сайнаар нөлөөлж байна. Залуу малчдыг бэлтгэх тал дээр анхаарч байна вэ?

ХХААХҮ-ийн сайд Ц.Идэрбат: Монгол Улс байгаа тохиолдолд мал, малчин хоёр зайлшгүй байна. Байж байж улс орон байна. Тийм учраас би сайдын ажлаа авсан даруйдаа махны үнийн талаар шүүмжлэл авсан. Бодит байдлыг ч хэлсэн. Амьд малын экспортын асуудал байна. Салбарын сайдын хувьд махны экспортыг зогсоох, тээг саад тавих зорилго байхгүй. Харин ч махны экспортыг нэмэгдүүлж, орон нутгаасаа экспорт хийх боломжийг бүрдүүлэх нь чухал. Энийгээ амжилттай хэрэгжүүлж чадвал амьд малын экспорт зогсоох байр суурьтай байгаа. Яагаад гэхээр нэмүү өртөг эх орныхоо эдийн засагт шингэх ёстой. Ер нь Замын-Үүдээр үржлийн бус малын 20 хувийг амьдаар гаргаж болно гэдэг Засгийн газрын тогтоолтой юм билээ. Тийм учраас тавдугаар сарын 8-нд махны, ургамлын экспорт зэрэг дөрвөн экспортыг анхаарах хүрээнд БНХАУ-ын Хорио цээрийн албатай хамтран орон нутгийн бүх махны үйлдвэрүүдэд сургалт хийж, экспортын эрхийг нээлгэхээр хичээн ажиллаж байна. Залуу малчдын асуудал бол их яригддаг асуудал. 2000 оны эхээр малчид хүүхдээ сургуульд сургахгүй мал дээр гаргаж байна гэдэг байсан. Мал аж ахуйгаас гарч байгаа ашиг тусыг нэмэгдүүлбэл залуус мал аж ахуй руугаа гарна. 

УИХ-ын гишүүн Ж.Бат-Эрдэнэ: Танд амжилт хүсье. Орон нутагт ажиллаж байсан туршлагатай хүн. Махны үнийн судалгааг зах зээл дээр судалж олны хэл ам дагуулах шиг боллоо. Энэ бол буруу биш, зөв байсан. Махны нийлүүлэлт, өртгийн сүлжээтэй холбоотой асуудалд шинэчлэлт хийх цаг болсон. Салбар яаман дээрээ нэг бодлогыг зангидсан байдаг. Урьдны сайд чинь хэл үг огт авдаггүй байсан шүү. Махны өртгийн сүлжээг нэг мөр болгох шаардлагатай. Малчид ойрын махны үйлдвэртээ махаа нийлүүлж, үйлдвэр нь стандартын дагуу бэлтгэж, зах зээл рүүгээ нийлүүлдэг баймаар байна. Улс, орон нутгийн хэмжээнд хэдэн махны үйлдвэр байна вэ. Тэгэхгүй бол бид малчны бэлдсэн мах, ченжийн бэлдсэн мах гээд үнийн хувьд асар зөрүүтэй байх жишээтэй. Махны экспортын үнэ бас нэг өөр байна. 

Малынхаа эрүүл мэндтэй холбоотой асуудалд анхаарч, дайн зарлах хэрэгтэй болчихоод байна. Малын өвчингүй бүсээ байгуулж, Мал эмнэлгийн даргаар зоригтойгоор маш сайн хүн томилох хэрэгтэй. Шинэ хоршоогоо маш сайн дэмжих хэрэгтэй. Малчид өөрсдөө трактор авч, хадлангаа хадах боломжтой болсон. 

ХХААХҮ-ийн сайд Ц.Идэрбат: "Шинэ хөдөө" хөтөлбөрийг санаачлан ажиллаж байсан хүн бол Ж.Бат-Эрдэнэ. Би бол төрийн яамыг тогтвортой байлгаж, янз бүрийн халаа сэлгээ хийхгүй. Сайдын зөв гэдэг муйхар бодлого явуулахгүй. Эрдэмтэн судлаачдын үгийг тусгаж ажиллана. Ченжийн систем бол олон жил урхагшсан байна. Бодлогын том дүр зураглал гаргаж, мал эмнэлгийн салбарт зоригтой шинэчлэл хийж ажиллана. Өнөөдөр 100 гаруй тэрбумын төсөвтэй мөртлөө өмнөх байдлаасаа огт сайжраагүй байна. Эрүүл мах гэж баталж байгаа газар яг үнэндээ алга. Бид ядаж сургууль, эмнэлэг, цэцэрлэгт өгч байгаа махаа шинжилдэг болмоор байна гэж нэг хүн хандаж байсан. Тийм учраас энэ ажилд анхаарч ажиллана.

Газар тариалангийн салбарын өсөлт 570 мянган га талбайгаас 630 мянга болж өссөн. Төмс 16 мянган га, хүнсний ногоо 18 мянган га талбайд тарина. Амжилттай тарьж чадвал улаанбуудай болон төмсний хэрэгцээгээ дотооддоо 100 хувь хангана. Мөн хүнсний ногооныхоо 80 хувийг хангахаар төлөвлөж байна. Цаашдаа дотоодын хэрэгцээгээ 100, 100 хувь хангах Засгийн газрын тогтоолыг өнгөрсөн долоо хоногт гаргасан. Өвлийн хүлэмж ажиллуулдаг хүмүүст цахилгаан эрчим хүчний хөнгөлөлт үзүүлэх гэх мэт олон ажлыг хийхээр төлөвлөн ажиллаж байна. Зуны хүлэмжийн асуудалд газартай, туршлагатай хүмүүст хоршоодоор дамжуулан хамтран ажиллана.

Үнэт зүйл гэхийн учир нь, тэд 10 жилийн дараа хөдөлмөрийн зах зээлд хувь нэмрээ оруулж, эдийн засгийн ачааллыг үүрэлцэж, улсын хөгжилд хувь нэмрээ оруулахаас гадна дараагийн үеийг төрүүлж, өсгөж, хүмүүжүүлнэ. Тэгвэл тэдний төлөвшил, хандлага, үзэл бодол өнөөдөр ямар байна вэ.

 

 

Гуравдугаар сарын эхээр ахлах ангийн сурагчид нэг охиныг дээрэлхэж, зодож, хувцсыг нь хөвгүүдийн нүдэн дээр тайлахыг завдаж буй бичлэг цахим орчинд цацагдсан. Зодооны асуудалд Ерөнхий боловсролын 130, 21 дүгээр сургуулийн 11, 12 дугаар ангийн сурагчид холбогдсон. Нүдний цөцгий мэт хайрлан энхрийлж өсгөсөн охин үрээ бусдад хэрцгийгээр зодуулж буй бичлэгийг үзсэн эцэг эх, гэр бүлийнхэнд нь ямар байсан нь ойлгомжтой. Нийгмийг цочроосон энэ үйл явдал одоо шийдвэрлэгдэх шатандаа явж буй.

 

 

Түүнийг Б.Лхагвасүрэн гэдэг. Тэрээр 2021 онд МУБИС-д Монгол хэл, уран зохиолын багш болохоор элсжээ. Гэвч дадлагад гарахдаа сурагчдад дээрэлхүүлж, ангиа сольсон байна. Энэ талаар “Ээжийнхээ мэргэжлийг өвлөж багш болохоор шийдсэн. Хоёрдугаар курст дадлагад гарч, дагалдан багшаар ажилласан. Би намхан, жижиг биетэй. Үүнээс үүдэж сурагчид дээрэлхэх хандлага гаргаж эхэлсэн. Жишээлбэл, хөвгүүд нь ийм жижигхэн багш гэж юу байсан юм гэнэ. Хажуугаар гарахдаа мөрлөх зэргээр хүндлэлгүй харьцдаг байсан. Охид нь өмссөн зүүсэн, барьсан утас зэргийг асууж, илт муулах зэргээр сөрөг үйлдлүүд үзүүлдэг байсан. Тиймээс багшаар ажиллаж чадахгүй юм байна гээд сэтгүүлзүйн анги руу шилжиж орсон. Одоо гуравдугаар курст сурч байна. Ер нь сургуулийн орчинд хүүхдүүд нэг нэгнийгээ өмссөн зүүсэн, бие махбодоор нь ялгаварлан гадуурхах явдал их байдаг юм билээ” гэсэн юм.

 

 

Түүнийг Н гэдэг. Орон нутагт суралцдаг. Аравдугаар ангийн сурагч. Тэрээр махлаг бас спортод муу, харааны шил зүүдэг гэдгээсээ болж ангийнхандаа гадуурхагддаг тухайгаа ярьсан юм. Энэ тухайгаа тэрээр “Манай анги өөр нэг ангитай хамт биеийн тамирын хичээлд ордог.

 

 

Хэрэв энэ байдлыг томчуудад хэлчихвэл байдал улам дордоно гэж бодсон учир гэрийнхэндээ ч, багшдаа ч дуулгаагүй. Тэдний яаж авирлахыг тоохгүйгээр хичээлээ л хийе гэж бодсон боловч “Чи ганцаараа онц сурах санаатай юу, маргааш даалгавраа хийж ирээд үзээрэй” гэх зэргээр дарамтлах болсон. Тиймээс гэрийнхэндээ хэлээд, сургуулиа сольсон. Өнгөрсөн хугацаанд өдөр бүхэн “Яаж хичээлдээ явахгүй байх вэ л гэж боддог байсан” гэж үе тэнгийн дээрэлхэлтэд өртсөн өсвөр насны хүү учирласан юм. Энэ мэт үе тэнгийн дээрэлхэлт, гадуурхалд өртөж сэтгэл санаа, эрүүл мэнд, авьяас чадвар, амь насаараа хохирч буй олон мянган хүүхэд бий. Тодруулбал, Өнгөрсөн хичээлийн жилд нийт 16.117 суралцагч үе тэнгийн дээрэлхэлтэд өртсөн байна. Үүнээс Харилцааны дээрэлхэлт (тусгаарлах, үл хүлээн зөвшөөрөх) 5812, Сэтгэл санааны дээрэлхэлт 3276, Бие махбодын дээрэлхэлт 2808, Цахим дээрэлхэлт 2491, Бусад хэлбэрийн 1730 тохиолдол бүртгэгдсэн байна.

 

 

Тийм хүүхдүүд бусад хүүхдүүдтэй дээрэнгүй, захирсан маягтай харьцдаг. Тийм хүүхдүүдийн дээрэлхэлт хэцүү, бүх хүн тэднийг өмөөрнө. Багшид хэлээд ч нэмэргүй, шууд л дээрэлхүүлсэн хүүхдийг буруутгана. Тэгээд ч дээрэлхүүлсэн хүүхэд багшдаа хэлбэл ховч нэр зүүгээд улам дээрэлхүүлдэг гэсэн юм.

 

 

Дээрх кэйсүүд шиг, магадгүй үүнээс бэрх нөхцөлд буй хэчнээн хүүхэд хэнд хэлж, хаана хандахаа мэдэхгүй бэтгэрч яваа. Учир нь манай улсад үе тэнгийн дээрэлхэлтийн эсрэг нэгдсэн дүрэм, журам байдаггүй. Сурагчид сургуулийн орчинд ялгаварлан гадуурхагдлаа гэхэд хариуцах алба хаагч, хариуцлага тооцох механизм хангалтгүй байгаа юм. Энэ талаар Дорноговь аймгийн Даланжаргалан сумын ЕБС-ийн сургалтын менежер Б.Болор-Эрдэнэ “Манай сургуулийн сурагч цаасны хутгаар хүүхэд дүрэх гэж байгаад баригдсан. Тэр даруй эцэг эх болон цагдаа дуудсан.

 

 

Миний бодлоор хүүхдийг гэр бүлийн гишүүнтэй нь хамт сургалтад суулгах, торгууль ногдуулах эсвэл хүүхдийг дахин гэмт хэрэг үйлдэхгүй болтол асран хамгаалагч нь харгалзах зэргээр арга хэмжээ авах шаардлагатай санагддаг” гэсэн юм. Үе тэнгийн дээрэлхэлт үйлдсэн тохиолдолд хуулийн ямар арга хэмжээ авдаг талаар ЦЕГ-ын Хүүхдийн эсрэг гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх хэлтсийн дарга Д.Будзаанаас тодруулсан юм. Тэрээр “Манай улсад дээрэлхэлтийг тусгайлан хуульчилсан эрх зүйн орчин байхгүй. Ихэвчлэн зөрчлийн болон эрүүгийн хуулиар зохицуулагдаж байна. Иймээс энэ асуудлыг бие даасан эрх зүйн зохицуулалттай болгож, хариуцлагын тогтолцоог тодорхой болгох шаардлага бий. Нөгөөтээгүүр гэр бүлийн тогтвортой байдал, нийгмийн оролцоо чухал. Хүүхэд хамгааллын хууль, байгууллагууд байгаа ч хэрэгжилт сул байна. Тиймээс бодлого, хүний нөөц, мэргэжлийн үйл ажиллагааг тогтвортой хөгжүүлж, салбар бүр хамтран ажиллах шаардлагатай” гэсэн юм. Уг нь Боловсролын ерөнхий хуулийн 10 дугаар зүйлийн 10.2.6 дахь заалтад суралцагч “бусдын ялгаатай байдлыг хүлээн зөвшөөрч, хүний эрх, эрх чөлөөг дээдэлж, ялгаварлан гадуурхах, дарамтлах, доромжлох, нэр төр, алдар хүндийг нь гутаах үйлдэл гаргахгүй байх” үүрэгтэй. Сургуулийн өмнөх болон ерөнхий боловсролын тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 12.1.1 дэх заалтад “цэцэрлэг, ерөнхий боловсролын сургуулийн орчинд аливаа хэлбэрийн хүчирхийлэл, дээрэлхэлт, дарамт, ялгаварлан гадуурхалтаас ангид, ээлтэй, аюулгүй, хамгаалагдсан орчинд суралцах” эрхтэй.

 

 

Өөрөөр хэлбэл, ЕБС-д суралцаж буй суралцагч сурч боловсрох явцдаа үндэс угсаа, хэл, арьсны өнгө, нас, хүйс, хөгжлийн онцлог, эрүүл мэнд, нийгмийн гарал, байдал, хөрөнгө чинээ, эрхэлсэн ажил, албан тушаал, шашин шүтлэг, үзэл бодлоор нь ялгаварлан гадуурхалтаас ангид байх 101 эрхтэй. Энэ эрхийг хэрэгжүүлэх нэг алхам нь сургуулийн дотоод журам, хэм хэмжээнд ялгаварлан гадуурхалтын талаар тодорхой тусгах явдал юм. Тэгвэл ЕБС-ууд дотоод журамдаа хүүхдийн эрхийг зөрчихгүй байх дүрмийг оруулсан байдаг ч хэрэгжилт хангалтгүй байна. Энэ тухай ХҮЭК-ийн гишүүн Ж.Хунан "Хүүхдийн хүчирхийлэл, үе тэнгийн дээрэлхэлт, ялгаварлан гадуурхалт нь ямар ч тохиолдолд хүлээн зөвшөөрөх ёсгүй үйлдэл. ХЭҮК сүүлийн жилүүдэд үе тэнгийн дээрэлхэлтийн асуудлыг тогтмол хөндөж ирсэн бөгөөд сүүлийн гурван илтгэлдээ энэ асуудлыг тусгаж, ялангуяа боловсролын салбар дахь хүний эрхийн мониторингийн хүрээнд үе тэнгийн дээрэлхэлт ноцтой хэмжээнд хүрснийг анхааруулж, яаралтай арга хэмжээ авах шаардлагатай талаар санал, зөвлөмж гаргасан. 2026 оны нэгдүгээр сарын 30-нд зөвлөмжийг боловсролын асуудал эрхэлсэн сайдад хүргүүлсэн.

 

 

Түүнчлэн хүүхэд хамгааллын хамтарсан баг, хамгааллын цэгийн хүртээмж, үйл ажиллагааг сайжруулах, санхүүжилт болон мэргэжлийн боловсон хүчнийг нэмэгдүүлэх шаардлагатай. Хариу арга хэмжээ бодитой, үр дүнтэй хэрэгжиж чадвал хүүхдүүд “үнэхээр хамгаалдаг тогтолцоо байна” гэсэн итгэлтэй болж, тулгамдсан асуудлаа мэдээлэх боломж бүрдэнэ. Мөн хүүхэд хамгааллын тухай хуульд холбогдох байгууллагуудын үүрэг, хариуцлагыг тодорхой заасан байдаг тул тухайн байгууллагууд хуулиар хүлээсэн чиг үүргээ хэрэгжүүлэхэд илүү анхаарах шаардлагатай. Хүүхэд гаргасан гомдол, мэдээлэлд бага дээр нь анхаарч, анги хамт олон, гэр бүлтэй нь хамтран ажиллах замаар асуудлыг шийдвэрлэх нь чухал. Учир нь хүүхдүүд томчуудаас үлгэрлэж, тэдний харилцаа, хандлагыг дуурайж суралцдаг. Иймд насанд хүрсэн хүн бүр хүүхдийн өмнө хариуцлага хүлээгч гэдгийг ухамсарлаж, зөв үлгэрлэл үзүүлэх шаардлагатай” гэлээ.

 

 

Энэ тухай нь “Аюулгүйн сүлжээ” Үндэсний загварыг санаачилсан Боловсролын сайдын зөвлөх Ц.Алтансор “Асуудал гарахаар зөвхөн сургууль, багшийг буруутгаад байж болохгүй. Гэр бүл доторх хүчирхийллийн тусгал нь сургуулийн орчинд бусад хүүхдийг дээрэлхэх байдлаар илэрдэг. Иймд эцэг эхэд зүрх сэтгэлийн боловсрол олгох ёстой. Мөн бид дээрэлхлийн эсрэг Аюулгүй сүлжээ Үндэсний загварыг бий болгоод явж байна. “Аюулгүй сүлжээ” Үндэсний загвар бол дээрэлхэлтийг шийтгэлээр бус энэ хүрээний ойлголтуудыг өөрчлөх замаар зогсоох зорилготой. Үндсэн зорилгууд бол хүүхдийн дуу хоолойг сонсох, айдасгүй орчин бүрдүүлэх, эцэг эх, багш, хамт олны оролцоог нэгтгэх, бүх төрлийн дээрэлхэлтийн хэлбэрийг ижил түвшинд авч үзнэ. Харин сургуулийн түвшинд дээрэлхэлтийн бодлогын стандарт, багш, ажилчдад зориулсан сургалт, дээрэлхэлтийн тухай агуулгыг нууцаар мэдээлэх систем, хүүхдийн түвшинд зүрх сэтгэлийн боловсрол олгох хичээл, үе тэнгийнхний нэгнээ дэмжих тогтолцоо, сэтгэлзүйн анхан шатны тусламж үйлчилгээг үзүүлэн. Эцэг эхийн түвшинд цахим ертөнцийн боловсрол, хүүхэдтэйгээ харилцах харилцааны сургалт, гэр бүлийн орчны нөлөөллийн ойлголт, Үндэсний түвшинд дээрэлхлийн тухай олон талт судалгаа, холбогдох хууль эрх зүйн зөвлөмж, нэгдсэн тайлангийн системийг бий болгохыг зорьж байна” гэсэн юм.

 

 

Дэлхийн бусад оронд 10-19 насныхан буюу шинэ залуу үеийнхэн рүүгээ чиглэсэн бодлого, үйл ажиллагаа хэрэгжүүлдэг. Тухайлбал, аз жаргалтай орнуудыг тэргүүлдэг Даничууд хүүхэд, залуус руугаа чиглэсэн тусгайлсан хөтөлбөрийг сургалтын хөтөлбөрөөрөө дамжуулан хүргэдэг байна.

 

 

Энэ агуулгаа сургалтын хөтөлбөртөө тусгаж, сайхан сэтгэлтэй, хүнлэг, нинжин байх нь математикийн оноотой ижил чухал ач холбогдолтойг улс нийтээрээ хүлээн зөвшөөрдөг аж. Үүний үр дүнд сургуулиудад дээрэлхэлтийн тохиолдол маш бага гардаг болжээ. Залуус нь эерэг, хүнлэг зан суртахуунтай, хамт олонч болж торнидог гэнэ. Энэ нь бусад хүнд ч нөлөөлж, улс нийтээрээ стресс, бухимдал багатай, аз жаргалтай амьдардаг байна. Харин АНУ-ын хэд, хэдэн хот өсвөр насныхны үйлдэж буй гэмт хэрэгтэй тэмцэх зорилгоор 18 хүртэлх насны хүүхдүүдийг оройн 10:00 цагаас өглөөний 05:00 цаг хүртэл гадаа гарахыг нь хориглодог болжээ. Харин БНСУ дээрэлхэлтийг маш ноцтой асуудал гэж үздэг бөгөөд хууль, сургуулийн дүрэм хоёроор хатуу зохицуулдаг. Тухайлбал, Сургууль дотор тусгай комисс (School Violence Committee) хуралдаж шийдвэр гаргана.

 

 

Ноцтой тохиолдолд энэ шийтгэл нь сурагчийн “хувийн хэрэгт”-д үлдэж, их сургуульд элсэхэд нөлөөлдөг. Харин хуулийн хариуцлагын хувьд дээрэлхэлт нь хүнд хэлбэртэй (зодоон, сүрдүүлэг, дарамт, цахим дээрэлхэлт) бол цагдаагийн байгууллага оролцоно. Juvenile Act-ын дагуу шүүхээр орж болно. Сэрэмжлүүлэг, хяналтанд авах, Асран хамгаалагчийн хяналтанд байлгах, засах хүмүүжлийн байгууллагад явуулах, хүнд тохиолдолд хорих ял (наснаас хамаарна) оноодог байна. Харин бичлэг тараах, сүрдүүлсэн тохиолдолд илүү хүнд ял шийтгэлтэй байдаг аж.

 

 

Хүүхэд нийгмийн хийгээд бидний толь. Тэд болохгүй байгаа бол бид өөрсдөө болоогүйн нэг илрэл. Тиймээс эцэг, эхчүүд миний хүүхдийг аль нэг нөлөөлөгч, ямар нэг эрдэмтэн, судлаач, аль эсвэл төр засаг, улстөрчид сурган хүмүүжүүлж, зөв төлөвшүүлэх учиртай гэх бодлоосоо салж, хүүхдийнхээ, ирээдүйнх нь өмнө үүрэг, хариуцлага хүлээх шаардлагатай байна. Тэгвэл өглөө нь хөтлөөд оруулсан охиноо орой нь бүрэн бүтэн, бусдын элэг доог, гарын шүүс болгохгүй авахын тулд бидний хийж чадах, үр дүнтэй арга юу байна вэ гэвэл гурван талт гэрээ юм.

 

 

Ингэхдээ хүүхдийн зан харилцааны доголдол арилах хүртэл тууштай байлгах нь аль аль талдаа зөв шийдэл юм. Мөн энэ насныханд онцгой анхаарч, сэтгэл зүй, харилцаа хандлагыг нь зөв зүг рүү чиглүүлж, чөлөөт цагаа зөв боловсон өнгөрүүлэх боломж, нөхцөлийг нь нэмэгдүүлэхэд төр засаг анхаарах шаардлага тулгарч байна.

 

 

Б.БАЯРЖАВХЛАН, Д.МЯГМАРЖАРГАЛ

Тодруулбал, "байр түрээслүүлнэ", "тээврийн хэрэгсэл худалдана", "машин хямд захиалж өгнө" гэх зэрэг аргаар аж ахуйн нэгж, иргэдийг залилан мэхэлж, урьдчилсан байдлаар 100 орчим сая төгрөгийн хохирол учруулсан иргэн Г-г энэ оны хоёрдугаар сарын 3-ны өдөр Баянгол дүүргийн нутаг дэвсгэрээс Мөрдөн шалгах албаны Залилах гэмт хэрэгтэй тэмцэх газрын алба хаагчид олж тогтоон баривчилжээ.

Тухайн этгээдтэй холбоотой үйлдэл, холбогдлыг цагдаагийн байгууллага үргэлжлүүлэн шалгаж байгаа юм.

Ийм төрлийн гэмт хэрэг үйлдэгчид "хямд үнэ", найдвартай", "сүүлийн боломж" гэх мэт үгээр иргэдийг яаруулж, урьдчилгаа төлбөр авах замаар залилан мэхлэх тохиолдол их байгааг цагдаагийн байгууллагаас мэдээлэв.

Иймд иргэд орон сууц захиалах, үл хөдлөх хөрөнгөтэй холбоотой гэрээ байгуулахдаа тухайн барилгын компанийн зөвшөөрлийг opendatalab.mn, license.mn, mcis.gov.mn зэрэг албан ёсны цахим сайтуудаар шалгаж баталгаажуулахыг зөвлөж байна.

Мөн энэ төрлийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх чиглэлээр цагдаагийн байгууллагаас хяналт шалгалтын ажиллагааг эрчимжүүлж байгаа тул иргэдийг аливаа хууль бус үйлдлээс татгалзахыг анхаарууллаа.

Эх сурвалж: ЦЕГ

2025-2026 оны хичээлийн жилд I-V анги 34 долоо хоног, VI-IX анги 35 долоо хоног, X-XII анги 36 долоо хоног тус тус хичээллэнэ. Сурагчдын II улирлын бие даалтын 7 хоног 2026 оны гуравдугаар сарын 30-ны өдрөөс эхэлж дөрөвдүгээр сарын 3-ны өдрийг дуустал үргэлжилнэ. Харин II улирлын амралт дөрөвдүгээр сарын 6-наас эхэлж, дөрөвдүгээр сарын 10-ний өдрийг дуустал үргэлжлэх юм. 

Энэ хичээлийн жилийн бүтцийн хуваарьтай доорх хүснэгтээс танилцана  уу.

Шинэ бүтэц зохион байгуулалтаар ТӨХХК болж өөрчлөгдсөн Иргэний нисэхийн үндэсний төв салбарынхаа хөгжилд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан, өндөр ур чадвартай ажилтнуудаа урамшуулах “Нисэхийн алдар” медальтай болсон билээ.

Тэгвэл шинэ оны босгон дээр нэр бүхий гурван ажилтан “ИНҮТ” ТӨХХК-ийн Гүйцэтгэх захирлын тушаалаар энэхүү медалиар энгэрээ мялааж, “Нисэхийн алдар”-ын салхийг хагаллаа.

“Иргэний нисэхийн үндэсний төв” ТӨХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Б.Отгонсүх Нисэх буудлуудын үйлчилгээний газрын Аэродромын үйл ажиллагаа хариуцсан менежер Дашзэвэгийн Цогнямд энэхүү медалийн анхныхыг, №1 гэрчилгээний хамт гардуулан өгч баяр хүргэлээ.

Мөн “Нисэхийн алдар” медалиар Агаарын навигацийн үйлчилгээний газрын технологич мэргэжилтэн Самдангийн Отгонбаяр, Нисэхийн аюулгүй байдал, хамгаалалтын албаны менежер Октябрийн Ууганбаатар нарыг шагнасныг “ИНҮТ” ТӨХХК-ийн удирдлагууд гардуулан өглөө.

Компаний хөгжилд онцгой хувь нэмэр оруулсан, салбартаа 12-оос дээш жил эрдэм мэдлэг, хүч хөдөлмөрөө дайчлан идэвх зүтгэл, үр бүтээлтэй ажиллаж, гаргасан амжилт бүтээл нь салбартаа үнэлэгдсэн, өндөр ур чадвартай ажилтанд “Нисэхийн алдар” медалийг олгож байх юм.

Шинэ оны босгон дээр “ИНҮТ” ТӨХХК-ийн ажилтнууд төр, засаг, байгууллагын шагналаар шагнуулж, хөдөлмөрөө үнэлүүлснийг “ИНҮТ” ТӨХХК-ийн удирдлагууд гардуулан өгч баяр хүргэлээ.

Тулгар төрийн 2234 жил, Их Монгол Улсын 819 жил, Үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо сэргээн мандуулсны 114 жил, Ардын хувьсгалын 104 жилийн ойг тус тус тохиолдуулан зам, тээврийн салбарт олон жил үр бүтээлтэй ажилласан, "Иргэний нисэхийн үндэсний төв" ТӨХХК-ийн "Буянт-Ухаа" олон улсын нисэх буудлын Аврах гал унтраах хэсгийн дарга Халзангийн Болд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2025 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдрийн 187 дугаар зарлигаар “Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон”-гоор энгэрээ мялаалаа.

Мөн Ерөнхийлөгчийн зарлигаар "Буянт-Ухаа" олон улсын нисэх буудлын Нислэг үйлдвэрлэлийн хэлтсийн шуурхай удирдлагын ерөнхий зохицуулагч Даваацэрэнгийн Аврах, гал унтраах хэсгийн ахлах мэргэжилтэн Санжаадоржийн Банзрагч, Дулаан сантехник, агааржуулалтын хэсгийн бохирын слесарь Дангаасүрэнгийн Гантулга, Дорлигийн Булганаа, Терминал үйлчилгээний хэсгийн Терминал үйлчилгээний хэсгийн жижүүр Мягмаржавын Баярмаа, Саранхүүгийн Батхуяг, Захиргаа, санхүүгийн хэлтсийн  хуулийн мэргэжилтэн Лхагвасүрэнгийн Болдбаяр нар “Хөдөлмөрийн хүндэт медаль”-иар шагнууллаа.

Түүнчлэн "Иргэний агаарын тээврийн тэргүүний ажилтан” хүндэт тэмдгээр "Жаргалант" сэргээн засах амралтын тогооч Цэрэндамбын Өгөөмөр, Нисэхийн спорт сургалтын цогцолборын биеийн тамирын арга зүйч, ахлах мэргэжилтэн Эрдэнэдалайн Тэмүүлэн, "Буянт-Ухаа" олон улсын нисэх буудлын терминал үйлчилгээний хэсгийн цэвэрлэгээ үйлчилгээний ажилтан Намсрайн Дашнамжил, Зам, тээврийн яамны "Хүндэт жуух бичиг”-ээр Нислэгийн хөдөлгөөний үйлчилгээний албаны Бүсийн удирдлагын үйлчилгээний хэсгийн ахлах нислэгийн хөдөлгөөний удирдагч Ганболдын Нямбат, Нисэхийн сургалтын төвийн ахлах багшлах мэргэжилтэн Дорлигсүрэнгийн Анарзул нарын 12 хүн, ИНЕГ-ын “Хүндэт ажилтан" тэмдгээр Агаарын навигацийн үйлчилгээний газрын Нисэхийн мэдээллийн үйлчилгээний албаны  шуурхай мэдээллийн хяналтын мэргэжилтэн Жамсрангийн Оюунгэрэл, Нисэхийн холбоо, навигаци, ажиглалтын албаны навигацийн хэсгийн ахлагч инженер Дамирангийн Отгонхүү, Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн хэлтсийн эрүүл мэндийн мэргэжилтэн Юүлэн Одгэрэл нарын 14 хүн, "Жуух бичиг”-ээр Нисэх буудлуудын үйлчилгээний газрын Орон нутгийн аэродром, нисэх буудлын технологи үйл ажиллагаа хариуцсан ахлах мэргэжилтэн Батцагааны Шаравжамц, Захиргаа, санхүү удирдлагын газрын хүний нөөцийн мэргэжилтэн Хүрэлчулууны Долгорсүрэн, Бодлого төлөвлөлтийн газрын Гадаад харилцаа, хамтын ажиллагааны хэлтсийн дарга Ариунбуянгийн Билгүүн нарын 12 хүн шагнуулж, Нисэх буудлуудын үйлчилгээний газрын Оношилгоо, хэмжил зүйн лабораторийн шалгалт тохируулгын ахлах инженер Осоржавын Тэсээ, Жаргалант сэргээн засах амралтын үйлчилгээний ажилтан Уранчимэгийн Алтанчимэг нарын 10 хүн ИНЕГ-ын Хүндэт дэвтэрт бичүүлэх дурсгалын гэрчилгээ гардлаа.  

"Иргэний нисэхийн үндэсний төв” ТӨХХК-ийн “Хүндэт өргөмжлөл”-өөр Бодлого төлөвлөлтийн газрын Нисэхийн музейн эрхлэгч Пүрэвжавын Наранчимэг, Захиалагчийн хяналт хэрэгжүүлэх хэлтсийн ахлах инженер Бямбын Оюунчимэг, Захиргаа, санхүү удирдлагын газрын олон нийттэй харилцах асуудал хариуцсан мэргэжилтэн Наянбуугийн Өлзийжаргал нарын 15 хүн шагнуулсан байна.

“Иргэний нисэхийн үндэсний төв” ТӨХХК 2025 оны ажлаа дүгнэж, баярын хурлаа хийлээ.

 “ИНҮТ” ТӨХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Б.Отгонсүх хурлын эхэнд хэлсэн үгэндээ 2025 онд Монгол Улсын иргэний нисэхийн салбарын хамт олон олз омог ихтэй, ирээдүйн хөгжлийн олон олон гарц, үүдийг нээсэн жил байсныг цохон тэмдэглээд юуны өмнө Монгол Улсад нисэх хүчин үүсэж хөгжсөн түүхт 100 жилийн ойгоо нэр төртэйгээр тэмдэглэн өнгөрүүлж, салбарынхаа түүхэн хөгжлийг нэгэн зуунаар нэгтгэн дүгнэж, дараагийн зуунд шилжин орсон түүхэн оныг үдэн өнгөрүүлж буйг онцоллоо.

Салбарын хамт олны түүхэн цаг үед бүтээсэн амжилтыг үнэлж, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар “Иргэний нисэхийн үндэсний төв” ТӨХХК-ийг “Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон”-гоор шагнасан, Олон улс, орон нутгийн нисэх буудлуудын хүчин чадлыг өртгөтгөх, ашиглалтыг сайжруулах чиглэлээр “Буянт-Ухаа” олон улсын нисэх буудлын хүндэт зочны танхим, дээвэр, гадна фасад, автомашины зогсоол, замуудад их засварын ажлыг  хийж гүйцэтгэж, Гурвансайхан нисэх буудлын аэродромын хөөрч буух хучилттай зурвас, явгалах замыг шинэчилж, “Өндөрхаан” нисэх буудлын шинэ барилга байгууламжийг ашиглалтад оруулснаар орон нутгийн иргэд, жуулчдад иргэний агаарын тээврийн үйлчилгээг шат ахиулан ойртуулж, орон нутаг төдийгүй улс орны хэмжээнд нийгэм, эдийн засгийн үзүүлэлтийг нэмэгдүүлэх нөхцөлийг бүрдүүлсэн.

Цамхаг болон ойртолтын нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын дадлагажуурын ажлын байрны техник болон программ хангамжийн иж бүрэн шинэчлэлтийг хийж, үйлдвэрлэл, сургалтын үйл ажиллагаанд ашиглаж эхэлснээр нислэгийн удирдагчдын давтан сургалт, онцгой нөхцөл байдлын бэлэн байдлын бэлтгэл, ажлын байрны дадлагын өмнөх сургалтад өргөн хүрээтэйгээр ашиглагдах боломжийг бүрдүүлсэн, Хөвсгөл аймгийн Мөрөн нисэх буудал, Дорноговь аймгийн Сайхандулаан дахь нисэхийн байгууламжид автомат хамааралтай ажиглалтын ADS-B станцуудыг шинээр суурилуулан ажиглалтын үйлчилгээний хамрах хүрээг нэмэгдүүлж, үйлчилгээний найдваржилтийг сайжруулсан, Монгол Улсаас Япон Улсаар дамжин Америкийн Нэгдсэн Улс руу нислэг үйлдэхтэй холбогдуулан “Иргэний нисэхийн үндэсний төв” ТӨХХК болон “Юнайтэд Эйрлайнс” ХХК хооронд “Зорчигчийн аюулгүй байдлын үйлчилгээ үзүүлэх гэрээ”-г үзэглэсний дагуу United Airlines агаарын тээвэрлэгч нийт 61 удаагийн нислэг үйлдэж, нийт 6476 зорчигчид аюулгүйн үзлэг хийж, аюулгүйн хамгаалалтын үйлчилгээ үзүүлсэн, Буянт-Ухаа” ОУНБ-д буух гадаадын агаарын тээвэрлэгчдийн агаарын хөлөгт талбайн үйлчилгээг бие даан үзүүлж, өнгөрч буй онд Туркменстан, Узбекистан, Казакстан улсын тусгай нислэг, ОХУ-ын Стрижи багийн онгоцнуудад газрын үйлчилгээг цогцоор нь үзүүлсэн, “Монгол–Солонгос 2 улсын иргэний агаарын тээврийн харилцааг өргөжүүлэн хөгжүүлэх, аялал жуулчлал, эдийн засаг, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх, бүс нутгийн хөгжилд дэмжлэг үзүүлэх, орон нутгийн иргэдийн зорчих хөдөлгөөнийг нэмэгдүүлэх үүднээс Хөвсгөл аймаг дахь “Мөрөн” олон улсын нисэх буудалд "Чонжү-Мөрөн" чиглэлийн олон улсын анхны нислэг үйлдэх ажлыг амжилттай зохион байгуулсан, гадаад харилцаа, хамтын ажиллагаа өргөжүүлэх чиглэлээр Францын Төрийн хөрөнгө оруулалтын банк, Үндэсний иргэний нисэхийн их сургууль, дэлхийн хэмжээний технологийн шийдэл нийлүүлэгч Thales Group зэрэг байгууллагуудтай хамтран ажиллах Санамж бичигт гарын үсэг зурсан, БНСУ-ын Газрын тосны чанар хангамжийн газартай “Техникийн хамтын ажиллагааны тухай” харилцан ойлголцлын санамж бичиг, Тайландын хаант улсын Аэронотикал Радио Тайланд ХХК хооронд хамтын ажиллагааны санамж бичигт гарын үсэг зурсан. Олон улсын агаарын тээвэрлэгчдийн холбоо болон Иргэний нисэхийн ерөнхий газартай хамтран сургалт, техникийн хэлэлцүүлгийг Улаанбаатар хотноо зохион байгуулсан, Нисэхийн сургалтын төв ICAO-ийн багшлах эрхтэй сургалтыг өөрсдийн гэрчилгээжсэн үндсэн багштайгаар дотооддоо амжилттай зохион байгуулсан, Иргэний нисэхийн салбарын хүний нөөцийн хөгжлийг олон улсын стандарт шаардлагад нийцүүлэн тасралтгүй хөгжүүлэх, давтан сургах замаар нисэхийн аюулгүй ажиллагааг сахин хамгаалах чиг үүрэгтэй Нисэхийн сургалтын төв олон жилийн нөр их хөдөлмөрөөрөө 2025 онд “Алтан” ангиллын гишүүнчлэлтэй болсон гээд олон ажил хийж, хэрэгжүүлснийг тэрбээр онцлон дурдлаа.

“ИНҮТ” ТӨХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Б.Отгонсүх энэ бүх ажлыг хийж хэрэгжүүлэн, нисэхийн аюулгүй ажиллагаа, аюулгүй байдлыг дээд зэргээр хангаж, иргэдийн ая тух, эрэлт хэрэгцээнд нийцсэн үйлчилгээ үзүүлэхийн төлөө хүчин зүтгэсэн хамт олондоо талархал илэрхийлээд угтан золгож буй 2026 ондоо хүрсэн амжилтаа улам бататгаж, шинэ шинэ ахиц дэвшлийг хамтдаа хийн, ажил хөдөлмөр, амжилт бүтээлээр дүүрэн байхын ерөөл өргөлөө.

"Иргэний нисэхийн үндэсний төв" ТӨХХК-ийн Үйлдвэрлэл, үйлчилгээ хариуцсан менежер Э.Энхзориг: Хяналтгүй агаарын зай дахь ил харааны нислэгийг "Журам"-аар бус "Зураг"-аар зохицуулна. "Иргэний нисэхийн үндэсний төв" ТӨХХК-ийн Үйлдвэрлэл, үйлчилгээ хариуцсан менежер Э.Энхзоригоор ахлуулсан ажлын хэсэг "Ил харааны нислэгийн газрын зураг"-ийн төслийг танилцууллаа. Тус танилцуулга уулзалтад ажлын хэсгийн гишүүдээс гадна "ИНҮТ" ТӨХХК-ийн АНҮГ, НБҮГ-ын удирдлагууд болон үйлдвэрлэлийн албадын төлөөлөл, "Монголиан Эйрвэйс" ХХК, "Геосан" ХХК, "Оранж Эйр" ХХК, "Монголын нисэхийн академи" ХХК, "Скай Жет" ХХК, Монголын уулын шүхрийн холбооны удирдлага, нисгэгч нар оролцлоо.

Уулзалтад оролцсон нисгэгч нарын төлөөллөөс Ил харааны нислэгийн газрын зураг боловсруулагдаж байгаа нь цаг үеийн бодит хэрэгцээ шаардлагад нийцэж, Өргөн уудам Монгол оронд нислэг үйлдэхэд шинэ залуу нисгэгч, нисэхийн сургуулийн сонсогч нарт төдийгүй, туршлагатай нисгэгч нарт ч зайлшгүй байх ёстой, алслагдсан сум, сууринруу нисэхэд цаг агаарын сайн нөхцөлд ч, замын агаар гэнэт муудах үед ч газарзүйн байршил тогтооход туслах чухал бичиг баримт гэдгийг онцолсон юм.

Монгол Улсад бага оврын агаарын хөлгийн парк, нислэгийн тоо, давтамж жилээс жилд нэмэгдэж байгаа өнөө үед хяналттай болон хяналтгүй агаарын зайд нислэг үйлдэх ил харааны нислэгийн аюулгүй байдлыг хангах нислэгийн үндсэн баримт бичиг нь "Ил харааны нислэгийн газрын зураг" юм. Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ын стандарт шаардлагын дагуу АНУ-ын Холбооны нисэхийн захиргаа (FAA), (Transport Canada) Канадын ил харааны нислэгийн зураг, Бүгд найрамдах Чех улсын ил харааны нислэгийн зураг зэргийг жишиг болгон Монгол орны газарзүй, байгалын онцлог, геодезийн мэдээ мэдээллүүд, байгалын болон байгалын бус саадын мэдээллүүдийг холбогдох мэргэжлийн байгууллагуудаас нэгтгэж боловсруулсан байна.

"Ил харааны нислэгийн зураг"-ийн төсөлд нийт 200 орчим түр зурвасаас гадна төрийн болон хувийн хэвшлийн нисдэг тэрэгний зогсоолын мэдээллүүд багтах юм. Мөн түүнчлэн Агаарын спорт, уулын шүхэр буюу параглайдинг, дрон, цэргийн сургуулилтын идэвхитэй бүсүүдээс гадна хориотой бүсүүдийн мэдээллийг оруулж өгснөөр ил харааны нислэгийн аюулгүй байдлыг хангах, нисгэгч, нислэгийн удирдагч, нисэхийн мэдээллийн ажилтнууд, бага оврын агаарын хөлгийн болон дрон операторууд, агаарын спортынхонд ил харааны нислэгийн бодит мэдээллийг өгөх юм. Уулзалтын үр дүнд нисгэгчдийн саналыг төсөлд тусган, холбогдох байгууллагаар батлуулж хэрэглээнд нэвтрүүлэхээр шийдвэрлэлээ.

Төслийн танилцуулгыг "Иргэний нисэхийн үндэсний төв" ТӨХХК-ийн Нисэхийн мэдээллийн үйлчилгээний албаны дарга Д.Үлэмж, Нислэгийн урсгал төлөвлөлтийн албаны дарга Т.Батбаяр нар хийлээ.

“Иргэний нисэхийн үндэсний төв” ТӨХХК-ийн үйлдвэрлэл үйлчилгээ хариуцсан менежер Э.Энхзориг болон Агаарын навигацийн үйлчилгээний газрын дарга Д.Баяртогтох, менежер, ахлах мэргэжилтэн нар 2025 оны 12 сарын 11-ны өдөр тус газрын харьяа Нислэгийн хөдөлгөөний үйлчилгээний алба (ИНД-172), Нисэхийн холбоо навигаци ажиглалтын алба (ИНД-171), Нисэхийн мэдээллийн үйлчилгээний алба (ИНД-175), Нислэгийн журам боловсруулалт шалгалтын нислэгийн алба (ИНД-173), Нислэгийн урсгал төлөвлөлтийн албадын 2025 оны ажлын гүйцэтгэл, тайлангийн нэгдсэн хуралдааныг амжилттай зохион байгууллаа.

Тус тайлангийн хурлаар агаарын навигацийн үйлчилгээний тоног төхөөрөмжийн насжилттай холбоотой техник, технологийн шинэчлэлт болон агаарын навигацийн үйлчилгээний чиглэлээрх хүний нөөцийн бэлтгэл, сургалтын асуудлуудыг нислэгийн аюулгүй байдлыг хангах түвшинд анхаарал хандуулах, шийдвэрлүүлэхийг онцлон тэмдэглэлээ, Мөн Монгол Улсын агаарын зайд нислэг үйлдэх агаарын хөлгийн тоо 2024 онтой харьцуулахад 19 хувийн өсөлттэй байгаа нь агаарын навигацийн үйлчилгээнд гарч буй томоохон амжилт, өсөлт хэдий ч цаашид нислэгийн эрчимжилт, өсөлтөд агаарын навигацийн үйлчилгээний чанар, хүртээмж, аюулгүй, үр ашигтай, тасралтгүй байдлыг бэхжүүлэхэд онцгой анхаарал хандуулах шаардлага үүсэж байна.

Хуралдааны төгсгөлд агаарын навигацийн үйлчилгээний чиглэлээр 2026 онд үйлдвэрлэл, технологи үйл ажиллагааны бэлэн байдлыг хангах, бэхжүүлэх, нислэгийн аюулгүй байдлыг хангах чиглэлүүдэд хийж хэрэгжүүлэх шаардлагатай томоохон ажлуудын талаар санал солилцож, гүйцэтгэлийн төлөвлөгөөний төсөлд тусган хэрэгжүүлэхийг зөвлөмж болголоо.